سیر مراحل روانی پذیرش کم شنوایی فرزند

در این مطلب به توضیح مختصر دربارۀ اثرات و آسیب های روانشناختی ناشی از شنیدن خبر کم شنوایی کودک بر خانواده می پردازیم.

پس از ملاقات با ادیولوژیست، یک گزارش کتبی از وضعیت شنوایی کودک به خانواده داده می شود که شامل نظریۀ ادیولوژیست و نیز توصیه های ادیولوژیک می باشد. پس از این مرحله بسیاری از خانواده ها احساس بدی نسبت به حرفۀ پزشکی پیدا می کنند که این احساس بد از دو چیز ناشی می شود: اولی را می توان عصبانیت ناشی از در نظر گرفته نشدن احساسات خانواده نامید. والدین به دلایلی که باعث شک آنها نسبت به کم شنوایی فرزندشان شده اشاره می کنند و اینکه پس از این تردید به پزشک خانوادگی مراجعه کرده اند و ممکن است پزشک این تردید را جدی نگرفته باشد و بدین ترتیب تأخیری چند ماهه یا حتی چند ساله در تشخیص و دریافت سمعک و مداخله توانبخشی پیش آمده باشد. اغلب والدین نه تنها احساس عصبانیت دارند بلکه احساس گناه نیز می کنند، زیرا آنها دنبال تردید خود را نگرفته و مراحل بعدی تشخیصی را طی نکرده اند.
دلیل دیگر این احساس بد دربارۀ حرفۀ پزشکی را می توان عصبانیت بدلیل قابل پیشگیری بودن کم شنوایی نامید. این گونه احساسات معمولاً در موارد کم شنوایی ناشی از مننژیت بروز می کند. 
بسیاری از والدین قادر هستند که حادثه ای را که موجب بروز کم شنوایی فرزندشان شده است، حدس بزنند، در این صورت آنها این اتفاق را به نامناسب بودن مراقبت های پزشکی نسبت می دهند. در موارد بسیاری والدین اظهار می کنند که کودکشان را به خاطر تب به بیمارستان برده اند ولی با تشخیص عفونت ویروسی و داروهای مربوطه کودک را به خانه برگردانده اند و در طی ساعات بعد وضعیت کودک بدتر شده است. تب کودک بالاتر رفته و حتی به تشنج نیز منجر شده است. در مواردی که کودک از مرگ نجات پیدا می کند، کم شنوایی و در برخی موارد ناتوانی های دیگر بروز نموده است. حتی پس از گذشت سالها والدین می توانند جزئیات دلخراش این ضربۀ پزشکی را به خاطر بیاورند. واکنش های والدین

خانواده به هنگام شنیدن خبر کم شنوایی فرزندشان باید تغییرات زیادی در شیوۀ زندگی ایجاد کند تا بتواند خود را با این شرایط جدید تطبیق دهد. بسیار معمول است که والدین برخی واکنش ها و نیز احساس از دست دادن کنترل را به هنگام تشخیص کم شنوایی فرزندشان تجربه کنند. البته شواهد زیادی از تأثیر منفی استرس شدید والدین بر روی روند رشدی کودک نیز بدست آمده است. این دوره برای تمامی خانواده ها دورۀ سختی است، و پُرواضح است که امکان ایجاد پریشانی روانی در خانواده وجود دارد. عموماً افراد بزرگسال در موارد بروز یک اندوه شدید، یک سری مراحل روانی را طی می کنند که این مراحل که نهایتاً به تطابق روانی با این اندوه منجر می گردد، شامل شوک، انکار، احساس گناه، عصبانیت و پذیرش می شود. والدین کودکان کم شنوا نیز پس از شنیدن خبر کم شنوایی کودکشان ممکن است این مراحل را طی کنند. شوک، انکار و اندوه

شوک و انکار راه هایی برای حمایت از فرد در مقابل بروز بحران است بدین صورت که والدین اغلب بر روی جزئیات تمرکز می کنند. والدین ممکن است که وجود کم شنوایی یا میزان تأثیرات نامطلوب آن را انکار کنند. سپس والدین وارد مرحله اندوه می شوند زیرا فرزند ایده آلی که در ذهن خود ساخته بودند را از دست داده اند. عصبانیت و احساس گناه

به دنبال مر حله انکار عصبانیت و احساس گناه بروز می کند و ممکن است والدین این گونه تصور کنند که یک عملی که قبلاً انجام داده اند موجب بروز کم شنوایی فرزندشان شده است. برای مثال مادری که در یک سفر دریایی در هفته های اول باداری از قرص ضد تهوع استفاده کرده بود، احساس گناه شدیدی را تجربه می کرد، زیرا خود را متقاعد کرده بود که استفاده از این قرص موجب بروز ناهنجاری در روند رشد جنین شده است. پذیرش

سرانجام هنگامی که والدین این مسأله را که کم شنوایی فرزندشان یک واقعیت است می پذیرند، مرحله پذیرش اتفاق می افتد. معمولاً والدین و خانواده آرزو دارند که بهترین اقدامات را برای رویارویی با کم شنوایی فرزندشان انجام دهند. بسیاری از والدین در طول مراحل اولیه پس از تشخیص احساس سردرگمی دارند، و این احساسات ممکن است در برخورد متخصصین مختلف در این زمینه بیشتر گردد زیرا آنها اطلاعات زیاد و گاهی متناقض در مورد چگونگی برخورد با مسألۀ کم شنوایی کودک در اختیار والدین قرار می دهند. والدین هنگامی که متوجه می شوند که چه مقدار انرژی و زمان باید صرف کنند تا بتوانند توانایی های بالقوه کودک کم شنوایشان را پرورش دهند، ممکن است احساس عدم توانایی بکنند. یک نقش بسیار مهم متخصصین شنوایی و گفتار در این مرحله، حمایت و دادن اطمینان به والدین در مورد این مسأله است که آنها حتماً توانایی برقراری تعامل سازنده با کودکشان را دارند. مراحل ذکر شده الزاماً همچون پله های یک نردبان نیستند که همۀ والدین در یک زمان مشخص پله ها را یکی یکی بالا رفته و هرگز به پله های قبلی برنگردند، بلکه ممکن است والدین در گذر از یک مرحله، به مرحلۀ قبلی برگشته و پس از مدتی مجدداً به مراحل بالاتر بروند. برای مثال هنگام ورود کودک کم شنوا به مهد کودک ممکن است والدین با مقایسۀ کودک خود با هم کلاسی شنوایش میزان تأثیرات کم شنوایی را در موفقیت تحصیلی کودک بیشتر درک نمایند. این مسأله می تواند حتی در والدینی که با دائمی بودن کم شنوایی کودک خود کنار آمده اند، مجدداً احساسات اندوه را ایجاد کند.
کنار آمدن با احساسات و حرکت به جلو

 برخی راهها را برای کنار آمدن والدین با کم شنوایی فرزند که به شرح زیر است: احساسات خود را بپذیرید: این موقعیت بسیار مشکل بوده و ناراحت بودن، منطقی و قابل قبول است. بپذیرید که این مسأله به کودک شما آسیب می زند و در جستجوی راهی برای کمک به او باشید. این کار به شما کمک می کند تا احساس مثبت تری پیدا کنید. با دیگران صحبت کنید: دوست، همسر یا والدین یک کودک کم شنوای دیگر را پیدا کنید و با او ارتباط برقرار کنید. با آنها در بارۀ احاساست خودتان صحبت کنید و به حرفهای آنها نیز گوش فرا دهید. از آنها درخواست حمایت روانی کنید و اگر توانستید شما نیز این کار را برای آنها انجام دهید. احساسات خودتان را بنویسید: اگر تفکر و کنترل احساسات برای آرام کردن شما کافی نیست و نیز در این زمان شما یارای صحبت کردن در مورد این مسأله را ندارید و یا شنوندۀ مناسبی نمی یابید، سعی کنید یادداشت هایی از احساسات خود را در دفتر یا جای دیگری بنویسید و یا حتی نامه ای بنویسید. برای حمایت روانی تلاش کنید گروهی را پیدا کنید: شما می توانید با پیدا کردن گروهی از والدینی که کودک کم توان از هر نوعی دارند، به شنونده های خوب، کمک فکری مناسب، حمایت روانی و مشوقین همدرد، دسترسی پیدا کنید. بیمارستان کودکان محلی شما، کلینیکهای شنوایی و گفتار و نیز مدارس ممکن است شما را در یافتن این گروه ها کمک کنند. اغلب والدین کودکان کم توان اظهار داشته اند که، در مراحل اولیه، والدین کودکان دیگری که از نوعی کم توانی رنج می برده اند بیشترین و مفیدترین کمک ها را به آنها کرده اند. این نوع از حمایت می تواند هنگامی که شما درگیر کنار آمدن با احساسات خویش هستید، به شما کمک کند که مطالب جدید یاد بگیرید و به جلو حرکت کنید. راه های دیگر: برخی والدین نیز با توجه به باورهای مذهبی و اصول اخلاقی خود به دنبال یافتن راهی برای رسیدن به احساس بهتر می گردند. برخی افراد نیز تلاش می کنند تا آنجایی که می توانند در مورد کم شنوایی مطالب جدید یاد بگیرند. برخی نیز ممکن است به دنبال یک مشاور حرفه ای یا یک پزشک باشند تا بتوانند از آنها مشاوره بگیرند. به خودتان فرصت بدهید: از خود انتظار بیش از حد نداشته باشید. از خودتان بدلیل آنچه که تا کنون برای کودکتان انجام داده اید، راضی باشید و تشکر کنید. از کسی که شما را دوست دارد بخواهید که در این راه شما را تشویق کند و به شما روحیه دهد. کودکتان را بغل کنید...هر از گاهی گریه کنید، اگر به شما کمک کننده است.کارهایی را که قبلاً شما را خوشحال می کردند انجام دهید حتی اگر در حد تماشای طلوع زیبای آفتاب باشد. کودکتان را دوست داشته باشید. از خود انتظار نداشته باشید که هر کاری را به صورت کامل انجام دهید. در دنیای ناقص ما هیچ کسی کامل نیست. Nancy Tye Murray
Foundation of Audiologic Rehabilitation
children,adults and their family members , 2nd Edition , 2004

 

 

نوشتن دیدگاه


تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید

آدرس: خیابان کارگر جنوبی - چهارراه لشکر - خیابان کمالی - ابتداء خیابان مخصوص - بیمارستان لقمان حکیم - مرکز کاشت حلزون شنوایی

تلفن: 15 53 40 55 021 و 9 الی 05 90 41 55 021 داخلی 416